

کیفیت سطح چوب از موضوعات مهم در صنایع چوب است. برنامه تحقیقاتی ابزار و ماشینکاری چوب (WMTRP) در حال توسعه سیستمهای “نمایش برخط کیفیت” هنگام استفاده از ماشینآلات است. این سیستم امکان تنظیم پارامترهایی مانند سرعت تغذیه و سرعت دوار و تعویض بهینه ابزار را فراهم کرده و ضایعات را کاهش میدهد. هدف، حفظ کیفیت سطح حتی با کند شدن تیغههای برش است.
تحقیقات دانشگاه کارولینای شمالی در سه بخش متمرکز است:
۱. سختافزار: بهینهسازی سیستمهای بصری برای ماشینکاری چوب
۲. استخراج ویژگیها: تعریف پارامترهای عددی برای توصیف ناهمواریهای سطح
۳. تصمیمگیری: ایجاد تمهیداتی برای کاربر نهایی
دستاورد اصلی، توسعه پروفیلمترهای بصری است که با تابش لیزر و دریافت آن توسط سنسور، پستیبلندیهای سطح را اندازهگیری میکند. این سیستم در خط تولید برای قطعات متحرک مناسب است.
ارزیابی کیفیت سطح ابزاری حیاتی برای کنترل کیفیت، تعیین فرسایش ابزار و تشخیص مشکلات ماشینآلات است. این سیستم به تولیدکنندگان امکان میدهد تا با تنظیم پارامترهای فرآیند، کیفیت را ثابت نگه دارند و از آنجا که چوب مادهای متغیر است، میتواند عیوبی مانند چوب واکنشی، رطوبت بالا یا حفره در چندسازهها را نشان دهد.
یکی از چالشهای اصلی، بیان کیفیت سطح به صورت عددی است. در این تحقیق از ترکیبی از پارامترهای استاندارد استفاده شده است:

ارزیابی سریع کیفیت سطوح چوبی
-Rq: زبری میانگین
– Rtm: تراکم دانسیته
– Rsk: عدم تقارن (برای تشخیص عیوب زیرسطحی)
– Rku: تشخیص شکل عیوب
همچنین از طیفسنجی برای شناسایی عیوب تکراری (مثل اثر تیغه) در مقابل عیوب تصادفی (مثل پرز) استفاده میشود.
آزمایشها با دستگاه گندهگیری صنعتی انجام شد. یک سنسور تجاری (Microtrak 7000) که از ارتعاشات دستگاه جدا بود، برای اسکن سطح استفاده شد.
آزمایش اول: توانایی سیستم در تشخیص تفاوت بین سطوح ایجاد شده توسط تیغههای ساده و دندانهدار را نشان داد (شکل ۷).
آزمایش دوم: سایش تیغه را بررسی کرد. با سایش تیغه، موجدار بودن سطح کاهش اما زبری کلی به دلیل ترکهای ریز افزایش یافت. نمودار تغییرات پارامترهای Wq1 و Rq2 این روند را به وضوح نشان داد (شکل ۸).
یکی از پروژههای جذاب، ایجاد یک اطلس سطح چوب است. این اطلس شامل تصاویر با جزئیات بالا، اسکنهای سهبعدی و دادههای توصیفگر برای سطوح مختلف (از افرا و بلوط تا MDF) تحت فرآیندهای گوناگون (ارهکشی، رندهکاری، سنباده) است. شکل ۹ یک اسکن سهبعدی از تختهخردهچوب را نشان میدهد که یک برآمدگی ناشی از یک قطعه فلز را به وضوح آشکار میکند.
سیستم تصمیمگیری و خروجی کاربرپسند
برای کاربری صنعتی، یک سیستم نرمافزاری طراحی شده که نتایج را به صورت کدهای رنگی ساده (سبز=قابل قبول، زرد=نیاز بررسی، قرمز=رد) نمایش میدهد. آستانههای پذیرش توسط کاربر نهایی قابل تنظیم است. هدف، هشدار به اپراتور در زمان وقوع عیب و کمک به تصمیمگیری سریع است.
سیستم توسعهیافته توانایی تشخیص و توصیف عیوب سطح در انواع چوب و چندسازهها را دارد. تلاشهای فعلی بر روی کمک به صنایع برای نصب این سیستمها همراه با کنترل آماری فرآیند متمرکز است تا بتوانند قبل از تولید محصول معیوب، هشدار لازم را دریافت کنند. این فناوری گامی مهم به سوی تولید هوشمندتر و با ضایعات کمتر در صنعت چوب است.